Nhựa C5 là chất tạo màng quan trọng trong sơn kẻ đường nhiệt dẻo: nó liên kết bột màu, chất độn, bi thủy tinh và phụ gia, hỗ trợ độ chảy khi thi công, bám dính mặt đường và đóng rắn khi nguội. Với công thức phổ thông, có thể bắt đầu sàng lọc ở khoảng 15–20% nhựa, sau đó điều chỉnh theo tổng hàm lượng chất tạo màng, loại chất độn, yêu cầu phản quang và tiêu chuẩn nghiệm thu.
Bối cảnh đường bộ Việt Nam
Theo họp báo Chính phủ ngày 8/1/2026, đến hết năm 2025 Việt Nam đã hoàn thành hoặc thông xe kỹ thuật 3.345 km tuyến chính cao tốc và 458 km nút giao, đường dẫn, tổng cộng 3.803 km.1 QCVN 117:2024/BGTVT yêu cầu bố trí vạch sơn dẫn hướng trên cao tốc; QCVN 41:2024/BGTVT bao quát vạch kẻ đường trong hệ thống báo hiệu.23 Quy mô này làm nổi bật nhu cầu kiểm soát thi công, phản quang, mài mòn và độ bám, nhưng không tự suy ra sản lượng sơn.
Nhựa C5 làm gì trong sơn kẻ đường nhiệt dẻo?
Sơn nhiệt dẻo được gia nhiệt để chảy, tạo vạch rồi cứng khi nguội. TCVN 8791:2011 mô tả hệ gồm chất tạo màng, chất độn, phụ gia, bột màu và hạt thủy tinh. Chất tạo màng liên kết các thành phần và giúp bám mặt đường.
Nhựa hydrocarbon C5 được dùng rộng rãi vì:
- màu vàng nhạt, ít ảnh hưởng đến độ trắng hơn nhiều cấp C9 đậm màu;
- độ axit thấp và thấm ướt chất độn tốt trong hệ phù hợp;
- độ chảy nóng thực tế, hỗ trợ bám dính và lực liên kết nội.
Nhựa không trực tiếp tạo phản quang; hiệu quả còn phụ thuộc bi thủy tinh, màu nền, thi công và mài mòn.
Chỉ tiêu nhựa C5 nên ghi trong yêu cầu mua hàng
Bảng dưới đây nêu giá trị điển hình để sàng lọc nhựa C5, không phải giới hạn nghiệm thu của mọi mã hàng.
| Chỉ tiêu | Giá trị điển hình | Ý nghĩa đối với công thức |
|---|---|---|
| Điểm hóa mềm R&B | 98–110°C | Cân bằng độ chảy, thời gian đóng màng và lực liên kết nội |
| Màu Gardner | ≤5 cho cấp màu sáng | Hỗ trợ kiểm soát màu trắng/vàng của vạch |
| Trị số axit | ≤0,5 mg KOH/g | Chỉ tiêu ổn định và đồng đều lô |
| Độ nhớt nóng chảy ở 200°C | Khoảng 180–450 mPa·s tùy cấp | Ảnh hưởng trộn, chảy và thi công |
| Dạng ngoài | Hạt vàng nhạt, đồng đều | Thuận tiện định lượng và phát hiện bất thường |
So sánh đúng phương pháp: màu Gardner trong dung dịch khác màu nóng chảy; độ nhớt phải kèm nhiệt độ.
Tỷ lệ nhựa C5 và công thức tham khảo
Khoảng sàng lọc thường gặp là 10–22% nhựa theo khối lượng hỗn hợp. Công thức thử của KOLON dùng 15% C5, 60% calcium carbonate, 20% bi thủy tinh, 3% titanium dioxide, 1% sáp và 1% dầu.4
Bảng công thức dưới đây là giá trị điển hình để so sánh nhựa trong phòng thử nghiệm, không phải công thức tuyên bố đạt TCVN.
| Thành phần | Tỷ lệ tham khảo theo khối lượng | Vai trò |
|---|---|---|
| Nhựa hydrocarbon C5 | 15% | Thành phần nhựa chính của chất tạo màng |
| Calcium carbonate | 60% | Chất độn khoáng |
| Bi thủy tinh trộn sẵn | 20% | Hỗ trợ phản quang |
| Titanium dioxide | 3% | Bột màu trắng |
| Sáp | 1% | Điều chỉnh độ chảy và đóng rắn |
| Dầu/chất hóa dẻo | 1% | Điều chỉnh độ dẻo và lưu biến |
TCVN 8791:2011 yêu cầu chất tạo màng ≥18% khối lượng.5 Chất tạo màng gồm nhựa nhiệt dẻo chứa dầu/chất hóa dẻo, nên riêng 15% C5 không chứng minh phù hợp. Nhà sản xuất phải xác định thành phần và thử vật liệu hoàn chỉnh.
Khi so nhựa, giữ nguyên các thành phần khác và đo độ chảy, thời gian khô, màu, bám dính, chống nứt, mài mòn và phản quang.
Chọn MR-C5100 hay MR-C5110
Các thông số dưới đây là giá trị điển hình để chọn mẫu; yêu cầu TDS hiện hành trước khi chốt quy cách.
| Mã | Điểm hóa mềm danh nghĩa, giá trị điển hình | Màu Gardner, giá trị điển hình | Khi nên thử trước |
|---|---|---|---|
| MR-C5100 | 100°C | ≤5 | Công thức cần cân bằng thấm ướt, độ chảy và bám dính |
| MR-C5110 | 110°C | ≤5 | Công thức cần lực liên kết nội/khả năng chịu nhiệt cao hơn và chấp nhận độ nhớt tăng |
MR-C5100 là lựa chọn khởi đầu. Nếu màng thiếu cohesion, thử MR-C5110; nếu hỗn hợp khó chảy hoặc giảm thấm ướt, quay lại cấp 100°C. Không phê duyệt chỉ bằng điểm hóa mềm.
Tiêu chuẩn cần phân biệt
- TCVN 8791:2011: yêu cầu vật liệu, thử nghiệm, thi công và nghiệm thu vạch phản quang nhiệt dẻo. Chất tạo màng có thể trên cơ sở alkyd hoặc hydrocarbon; trường hợp cần phản quang cao có dẫn chiếu AASHTO M 249.5
- QCVN 41:2024/BGTVT: quy chuẩn báo hiệu, gồm hình thức/bố trí vạch kẻ đường, hiệu lực từ 1/1/2025.3
- QCVN 117:2024/BGTVT: quy chuẩn đường cao tốc, có yêu cầu vạch sơn dẫn hướng.2
Nhựa C5 không “đạt TCVN” thay cho sơn hoàn chỉnh; nghiệm thu phụ thuộc vật liệu, thi công và hồ sơ dự án.
Yêu cầu mẫu và báo giá
Gửi công thức, tỷ lệ binder, điểm hóa mềm, màu, độ nhớt và sản lượng đến [email protected]. Mẫu 1–2 kg miễn phí, MOQ 1 × 20’FCL, FOB Xiamen hoặc CIF Hải Phòng/Cát Lái; điều kiện 30% TT + 70% against BL copy / LC at sight. Nhựa thuộc HS 3911, hàng không nguy hiểm.
Đọc thêm hướng dẫn nhựa hydrocarbon C5/C9 hoặc liên hệ WhatsApp nhắn qua WhatsApp / Zalo [số Zalo sẽ cập nhật].
Nguồn tham khảo
Footnotes
-
Báo Văn Hóa, “Vượt nắng thắng mưa, cán mốc 3.000 km cao tốc”, 08/01/2026. ↩
-
QCVN 117:2024/BGTVT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc. ↩ ↩2
-
Bộ Giao thông vận tải, Ban hành QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ. ↩ ↩2
-
KOLON Industries, công thức đánh giá nhựa C5 cho sơn kẻ đường nhiệt dẻo. ↩
-
TCVN 8791:2011 – Vật liệu kẻ đường phản quang nhiệt dẻo. ↩ ↩2
Frequently asked questions
Vì sao sơn kẻ đường nhiệt dẻo thường dùng nhựa C5?
Nhựa C5 có màu tương đối sáng, độ axit thấp, khả năng thấm ướt bột màu/chất độn và độ chảy nóng phù hợp. Trong hệ sơn, nó góp phần liên kết bột màu, chất độn, bi thủy tinh và phụ gia, đồng thời hỗ trợ bám mặt đường.
Tỷ lệ nhựa C5 trong sơn kẻ đường là bao nhiêu?
Khoảng sàng lọc thường gặp là 10–22% khối lượng của hỗn hợp khô, nhưng không phải một tỷ lệ áp dụng cho mọi công thức. TCVN 8791:2011 yêu cầu hàm lượng chất tạo màng tối thiểu 18%; chất tạo màng không đồng nhất hoàn toàn với riêng phần nhựa C5.
Điểm hóa mềm 100°C hay 110°C tốt hơn?
Không có lựa chọn tốt hơn cho mọi trường hợp. Khoảng 100°C thường cho cân bằng gia công và bám dính; 110°C có thể tăng lực liên kết nội nhưng cũng tăng độ nhớt và có nguy cơ giảm thấm ướt. Cần thử trong công thức hoàn chỉnh.
Nhựa C5 có chứng minh sơn đạt TCVN 8791:2011 không?
Không. Nhựa chỉ là một thành phần. Nhà sản xuất sơn phải kiểm tra vật liệu hoàn chỉnh, thi công và nghiệm thu theo các yêu cầu áp dụng của dự án và TCVN 8791:2011.
Milorez cung cấp điều kiện nào cho khách hàng Việt Nam?
Mẫu MR-* 1–2 kg miễn phí; MOQ là 1 × 20'FCL. Có thể chào FOB Xiamen hoặc CIF Hải Phòng/Cát Lái, với điều kiện 30% TT + 70% against BL copy / LC at sight.