Termoplastik yol çizgi boyasında C5 reçine, bağlayıcı paketinin temel bileşenlerinden biri olarak eriyik akışı, dolgu ıslatma, yol yüzeyine aderans, renk ve soğuma davranışını etkiler. Yaklaşık 100-110°C yumuşama noktalı açık renkli sınıflar iyi bir başlangıçtır; ancak reçine, bitmiş boya ve saha performansı birlikte doğrulanmadan onaylanmamalıdır.
C5 reçinenin formüldeki görevi
Termoplastik yol çizgi boyası, solventsiz bir sıcak eriyik sistemidir. Reçine; EVA veya başka elastomer, proses yağı/plastikleştirici ve vaks ile bağlayıcı paketi oluşturur. Bu paket pigmenti, mineral dolguyu ve karışım içindeki cam küreciklerini bir arada tutar; uygulama sırasında yüzeyi ıslatır ve soğuduğunda sert bir film oluşturur.
C5 alifatik reçineler açık renkleri ve düşük polariteli bağlayıcılarla uyumlulukları nedeniyle beyaz ve sarı formüllerde sık değerlendirilir. Seçimde şu özellikler birlikte ele alınmalıdır:
- Ring & Ball yumuşama noktası: erime-akış dengesi ve soğuma davranışı için;
- Gardner renk: TiO₂ ile hazırlanan beyaz boyada ve sarı tonun kontrolünde;
- eriyik viskozitesi: karıştırma, püskürtme veya serme davranışı için;
- ısıl renk kararlılığı: sıcak kazanda bekleme sırasında sararmayı sınırlamak için;
- asit değeri ve kül: diğer hammaddelerle etkileşim ve temizlik kontrolü için;
- EVA, yağ ve vaks uyumluluğu: faz ayrımı, kırılganlık veya yüzey kusurunu önlemek için.
Milorez MR-C5100 100°C nominal ve MR-C5110 110°C nominal C5 sınıflarını başlangıç adayı olarak sunar. Bunlar bir bitmiş boya onayı veya herhangi bir standart uygunluğu iddiası değildir.
Tipik değerler: reçine seçim penceresi
Aşağıdaki veriler tipik değerlerdir; sipariş şartnamesi değildir. Güncel TDS, numune sonucu ve alıcının test yöntemi esas alınmalıdır.
| Özellik | Pratik başlangıç penceresi | Formül üzerindeki etkisi |
|---|---|---|
| Yumuşama noktası, Ring & Ball | 100-110°C | Akış, sertleşme ve bloklaşma dengesi |
| Gardner renk | Tercihen ≤5 | Beyaz/sarı rengin korunması |
| Asit değeri | Genellikle ≤0,5 mg KOH/g | Pigment ve katkı etkileşimi |
| Görünüm | Açık sarı granül | Dozajlama ve hammadde kontrolü |
| Reçine dozajı | Toplam formülün yaklaşık %8-15’i | Bağlayıcı gücü, akış ve maliyet |
Dozaj için tek bir evrensel sayı yoktur. Reçine oranı yükseldiğinde bağlayıcılık ve yüzey ıslatma iyileşebilir; ancak akış, soğuma süresi, sertlik, kir tutma veya maliyet istenmeyen yönde değişebilir. Daha düşük yumuşama noktası da otomatik olarak daha iyi aderans anlamına gelmez.
100 kg için örnek başlangıç formülü
Bu reçete yalnız laboratuvar başlangıç noktasıdır; TS EN veya KGM reçetesi değildir ve bir ihale şartını garanti etmez.
| Bileşen | Örnek miktar | İşlev |
|---|---|---|
| C5 hidrokarbon reçine | 12 kg | Ana termoplastik bağlayıcı |
| EVA | 2 kg | Tokluk ve bağlayıcı modifikasyonu |
| Proses yağı/plastikleştirici | 2 kg | Akış ve esneklik ayarı |
| PE vaks | 2 kg | Akış, yüzey ve bloklaşma ayarı |
| TiO₂ | 10 kg | Beyaz pigment |
| Premiks cam küreciği | 30 kg | Kütle içi optik bileşen |
| Kalsiyum karbonat/kuvars dolgu | 42 kg | Hacim, mekanik yapı ve maliyet dengesi |
İlk optimizasyonu reçineyi %10, %12 ve %14 seviyelerinde kademeli deneyerek yapmak pratiktir. Her adımda bağlayıcı paketindeki diğer bileşenleri kayıt altında tutun. Sarı boya için pigment sistemi ayrıca tasarlanmalı; TiO₂ oranı mekanik olarak aynı bırakılmamalıdır. Üste serpilen cam küreciği, premiks küreciğinden ayrı hesaplanır.
Karıştırma ve uygulama kontrolleri
Türkiye’deki termoplastik uygulamalar için yayımlanmış teknik kaynaklarda malzemenin yaklaşık 180-210°C aralığında eritildiği ve çoğunlukla 1-3 mm kalınlıkta uygulandığı belirtilir. Bunlar proje reçetesi değildir; uygulama makinesi, yol yüzeyi, iklim, ürün tasarımı ve şartnameye göre ayarlanır.
Reçineyi gereğinden uzun süre yüksek sıcaklıkta tutmak sararma, viskozite değişimi veya termal bozunma yaratabilir. Laboratuvarda yalnız ilk erimeyi değil, tanımlı sıcaklıkta bekletme sonrasındaki renk ve akışı da ölçün. Asfalt veya beton yüzey için aderans hazırlığı, primer ihtiyacı, yüzey nemi ve sıcaklığı ayrı proses parametreleridir.
Bitmiş formülde en az erime homojenliği, akış, yumuşama noktası, renk, sararma, kuruma/trafiğe açılma, düşük sıcaklık çatlama eğilimi, aşınma, yüzeye yapışma ve cam küreciği tutma değerlendirilmelidir.
Türkiye’deki standart çerçevesi
KGM’nin resmî 2023 faaliyet raporuna göre Karayolları Teknik Şartnamesi 2023 (KTŞ/2023), 27 Aralık 2023 tarihli Genel Müdürlük oluru ile yürürlüğe girmiştir. İhale tarihinde geçerli baskı ve yatay işaretleme bölümü, idarenin özel teknik şartnamesiyle birlikte kontrol edilmelidir.
TS EN 1871, beyaz ve sarı boya, termoplastik ve soğuk plastik yol işaretleme malzemelerinin fiziksel özellikleri için laboratuvar deneylerini kapsar. TS EN 1436 ise uygulanmış beyaz ve sarı yol işaretlerinin gündüz/yol aydınlatması altındaki görünürlüğü, far ışığında geri yansıtması, rengi ve kayma direnci gibi yol kullanıcısına yönelik performansı ele alır. Cam kürecikleri için proje TS EN 1423 atfı da içerebilir.
Bu standartlar ham C5 reçineyi tek başına “uygun” ilan etmez. Sorumlu yaklaşım, MR-* numunesini formülde test etmek ve bitmiş yol çizgi malzemesini güncel KGM, TS EN ve ihale kriterlerine göre yetkili süreçte doğrulamaktır.
Numune ve Türkiye teslimi
Formülünüzü, mevcut reçineyi, hedef yumuşama noktasını, test yöntemini ve yıllık ihtiyacı [email protected] adresine gönderin. Milorez 1-2 kg ücretsiz numune sağlar. Ticari MOQ 1 × 20’ FCL, yaklaşık 18 ton; teslim FOB Xiamen/Qingdao veya CIF Mersin/İstanbul olabilir. WhatsApp: WhatsApp’tan yazın.
Kaynaklar
- KGM 2023 Yılı Birim Faaliyet Raporu — KTŞ/2023’ün yürürlük bilgisi.
- KGM Yayınlar — Karayolları Teknik Şartnamesi 2023 ve trafik işaretleme yayınları.
- KGM Yol Çizgi Laboratuvarı El Kitabı — TS EN 1871, TS EN 1436 ve cam küreciği deney bağlamı.
- EN 1871:2020 kapsam özeti ve EN 1436:2018 kapsam özeti.
Kaynaklar 20 Temmuz 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Standartların güncel tam metni ve proje şartnamesi satın alma/uygulama öncesinde doğrulanmalıdır.
Frequently asked questions
Termoplastik yol çizgi boyasında neden C5 reçine kullanılır?
C5 alifatik reçine, bağlayıcı paketinde pigment ve dolguyu ıslatma, eriyik akışı, yol yüzeyine aderans ve soğurken sertleşme dengesine katkı sağlar. Açık rengi beyaz ve sarı işaretlemeler için de avantaj olabilir.
C5 reçine dozajı ne kadar olmalıdır?
Laboratuvar taramasında toplam formülün yaklaşık %8-15'i pratik bir başlangıç aralığıdır; kesin oran EVA, yağ, vaks, pigment, dolgu, cam küreciği ve proje şartlarına göre belirlenir. Verilen oran standart reçete değildir.
Yol çizgi boyası reçinesinde hangi yumuşama noktası seçilir?
Yaklaşık 100-110°C Ring & Ball sınıfları yaygın başlangıç pencereleridir. Daha yüksek değer otomatik olarak daha iyi saha dayanımı sağlamaz; akış, uygulama sıcaklığı, çatlama ve aderans birlikte test edilmelidir.
MR-C5100 veya MR-C5110 TS EN 1871 belgeli midir?
Bu sayfa böyle bir belgelendirme iddiasında bulunmaz. TS EN 1871 bitmiş yol işaretleme malzemesinin fiziksel özelliklerini ele alır. Reçine bir hammaddedir; uygunluk, bitmiş formül ve ilgili proje şartnamesi üzerinden doğrulanmalıdır.
Türkiye'de hangi standartlar kontrol edilmelidir?
İhale ve proje için güncel KGM Karayolları Teknik Şartnamesi esas alınmalı; TS EN 1871 malzemenin fiziksel özellikleri, TS EN 1436 ise uygulanmış işaretlemenin yol kullanıcısına yönelik performansı açısından kontrol edilmelidir.
Deneme numunesi ve ticari teslim koşulları nedir?
Milorez 1-2 kg ücretsiz reçine numunesi sağlar. Ticari MOQ 1 × 20' FCL, yaklaşık 18 tondur; FOB Xiamen/Qingdao veya CIF Mersin/İstanbul teklif edilebilir.